ŠTA SVAKA ŽENA MORA ZNATI O NAJČEŠĆIM MALIGNIM OBOLJENJIMA KOD ŽENSKE POPULACIJE!

Maligna oboljenja su na drugom mestu po smrtnosti, nakon kardiovaskularnih oboljenja,
kako u svetu, tako i u Srbiji. Naučestalije maligno oboljenje kod žena je rak dojke (26% svih malignih oboljenja kod žena), drugi po učestalosti je rak grlića materice, potom tela materice i rak jajnika, u svetu je smrtnost od ovih oboljenja u opadanju, za razliku od naše zemlje, zbog veće zdravstvene prosvećenosti i redovnih GIN pregleda. Kod žena oko 50% malignih oboljenja pripada dojci i ginekološkim organima, što ukazuje na važnost redovnih kontrola kod ginekologa.

1.Rak Dojke:
Faktori rizika za ovo oboljenje su: godine starosti, hormonski poremećaji (oboljenja štitaste žlezde, dijabetes, duže lečenje velikim dozama hormonskih preparata), porodična predispozicija (po ženskoj liniji), rana prva menstruacija (Menarcha), kasna menopauza, gojaznost, benigna oboljenja dojki, stresovi, život u gradovima i boljim socijalno ekonomskim uslovima i dr. Najčešći simptomi ovog oboljenja su: pojava čvoriša na dojkama i pazušnim jamama, promene oblika dojki, gnojni ili sukrvičav iscedak iz bradavica, uvlačenje bradavica i sl. Veoma je važno rano otkrivanje oboljenja koje uz efikasnu i modernu terapiju povećava znatno procenat preživljavanja i izlečenja.
Obavezno je mesečni samopregled dojki, 1x godišnje UZV pregled dojki i na 2 god. mamografija dojki nakon 45 god.- Dopunske dijagnostičke metode su punkcija promene, biopsija tkiva dojki, magnetna rezonanca i dr.

2.Rak Grlića Materice:
Najčešći preduslov za ovo gin. maligno oboljenje su seksualno prenosive bolesti, najčešće Humani papiloma virus (tipovi- 13,18,31,33,45),potom Chlamydia, Herpes virus, zatim rano stupanje u sexualne odnose, veći broj sex partnera, porodična sklonost, veći broj porodjaja i abortusa, loši socijalno ekonomski uslovi života , pušenje, alkohol i sl.
Simptomi oboljenja zavise od tipa tumora i stadijuma oboljenja. Kod ranog stadijuma gotovo i nema simptoma (zato su važni preventivni redovni gin. pregledi, da bi bolest otkrili upravo u tom stadijumu), kod uznapredovalog oboljenja su najčešće, nepravilna, neuredna krvarenja, naročito nakon odnosa, krvarenje u menopauzi, bolovi u donjem delu trbuha, sukrvičav iscedak. Dijagnoza se postavlja ginekološkim pregledom, papa brisom,
kolposkopijom, biopsijom grlića, po potrebi dodatne metode za dijagnozu proširenja bolesti su UZV, CT, MAG. REZ, Cistoskopija, Rektoskopija i dr.

3.Rak Tela Materice:
Faktori rizika su: godine starosti, gojaznost, hipertenzija, dijabetes, dugotrajna upotreba hormonalnih aparata, porodično nasledje,pušenje i sl.
Najčešći simptomi kod žena u postmenopauzi (kada je i najzastupljeniji) su pojava oskudnog krvarenja, ponekad i u obliku smedjkastog iscedka., Nelagodnost u donjem delu trbuha. Dijagnoza se postavlja GIN. UZV pregledom i explorativnom kiretažom. Veoma je  važno otkriti ga u ranoj fazi ( kada se pojavi prvo krvarenje, boli kakvog tipa) jer se tada uz OP. terapiju žena može potpuno izlečiti.

4.Rak Jajnika:
To je tumor s najlošijom prognozom radi oskudne simptomatologije u ranom periodu bolesti, radi čega su važni redovni GIN. i UZV pregledi žena. Faktori rizika su: starija životna dob, porodično nasledje, žene koje nisu radjale, uzimanje većih koncentracija hormona u 
lečenju neplodnosti u menopauzi, nepravilna ishrana, streovi, loši životni uslovi., Kontraceptivne tablete smanjuju rizik za nastajanje ovog obolenja.
U početku bolesti ne postoje gotovo nikakvi simptomi, kod uznapredovale bolesti se pojavljuju opšti, nekarakteristični simptomi: osećaj pritiska udonjem delu trbuha, nadutost, neredovna krvarenja, učestalo mokrenje, nepravilne stolice ( zatvor ili proliv), porast obima trbuha, gubitak apetita, mršavost, slabost i sl.
Dijagnoza se uspostavlja redovnim GIN. pregledom, vaginalni kolor dopler, UZV, TU markerima, CT, MR, laparaskopijom, biopsijom TU tkiva.

Ove podatke ne iznosimo da bi uznemirili pacijente ( nisu svu navedeni simptomi, znaci malignih bolesti, već i nekih drugih oboljenja ), već da bi ukazali na veliki značaj redovnih ( barem 1x godišnje ) ginekoloških pregleda. Bilo koja od ovih bolesti, utvrdjena u ranoj fazi, uz adekvatnu TH, pozitivan stav pacijenta, pravilno higijensko-dijetetsko ponašanje, može da bude izlečiva, redovni GIN. pregledi su ulog u Vaše zdravlje i Vašu budućnost!

DR. Slavica Marjanović